Klikzink
Een vraag die we regelmatig krijgen van mensen die twijfelen tussen zink en zinklook: krijgt zinklook ook patina? Het antwoord is nee, en het is goed om te weten waarom niet, want dat verschil bepaalt ook wat u aan uw dak of gevel kunt verwachten.
Patina is geen kleurtje, het is een chemisch proces. Zink reageert met zuurstof en vocht in de lucht en vormt daardoor een laagje zinkcarbonaat op het oppervlak. Dat laagje is het grijze, wat doffe uiterlijk dat we associëren met een verweerd zinken dak. Het ontstaat vanzelf, het slijt niet weg, en het beschermt het zink onder die laag zelfs tegen verdere aantasting. Patina is dus een eigenschap van het materiaal zink zelf.
Zinklook is geen zink. Het is staal met een coating die de kleur en de structuur van verweerd zink nabootst. Die coating is een verflaag, aangebracht in de fabriek, en verandert niet door een reactie met de lucht. Er zit geen zink in dat kan oxideren, dus er kan ook geen zinkcarbonaat ontstaan. Wat u ziet als u een zinklook plaat koopt, is de kleur die u krijgt, en die kleur verandert niet in iets anders omdat het materiaal chemisch reageert met zijn omgeving.
Dat wil niet zeggen dat zinklook er na tien jaar nog precies zo uitziet als op de dag van plaatsing. Zon, regen en vervuiling laten ook op een coating hun sporen na. De kleur kan iets doffer worden, er kan wat vuil op het dak blijven zitten dat door regen niet volledig wordt weggespoeld, en op plekken waar water langs de gevel loopt kan een lichte streping ontstaan. Dat is normale veroudering van een gecoat product, maar het is geen patinavorming. Hoe dat verouderingsproces er in de praktijk uitziet, hebben we in een ander artikel op deze site uitgewerkt.
Als u zinklook kiest omdat u de look van verweerd zink mooi vindt, dan koopt u die look meteen. U hoeft niet te wachten tot het materiaal vanzelf die kleur krijgt, zoals bij nieuw zink wel het geval is. Nieuw zink is namelijk aanvankelijk blinkend en pas na verloop van tijd, en afhankelijk van weer en locatie, ontstaat de grijze patina. Bij zinklook zit die kleur er vanaf dag één op, en blijft die ook in grote lijnen hetzelfde.
Dit is precies waar u wel bewust van moet zijn als u zinklook overweegt vanuit de gedachte dat het zich hetzelfde gedraagt als zink. Beschadigt de coating, bijvoorbeeld door een kras die tot op het staal komt, dan ontstaat op die plek geen nieuwe patina die de schade camoufleert zoals bij zink kan gebeuren. Een beschadigde coating blijft zichtbaar als beschadiging, tenzij die goed wordt hersteld. Bij zink kan een kras juist vanzelf weer dichtgroeien met een nieuw patinalaagje. Dat zelfherstellend vermogen heeft zinklook niet.
Ook als het gaat om kleurverschil tussen platen onderling ligt het anders. Bij zink kunnen twee platen die naast elkaar liggen in de loop der jaren net iets anders verweren, afhankelijk van beschutting en waterafvoer, wat een levendig, ongelijkmatig beeld geeft. Bij zinklook is de kleur vooraf vastgelegd in de coating en dus consistenter over de hele gevel of het hele dak. Wie een egaal beeld wil, heeft daar dus baat bij. Wie juist die natuurlijke onregelmatigheid zoekt die typisch is voor verweerd zink, moet weten dat zinklook dat effect benadert maar niet exact nabootst omdat het proces erachter ontbreekt.
Als u twijfelt of zinklook past bij wat u voor ogen heeft, is het verstandig om een plaatstaal in de hand te houden en te kijken hoe de kleur en structuur eruitzien onder verschillend licht, binnen en buiten. Vraag ook naar de garantietermijn van de coating, die verschilt per fabrikant en per kleur, en laat u niet leiden door de gedachte dat het materiaal na verloop van jaren vanzelf mooier verweert. Wilt u weten hoe uw project eruit gaat zien, dan denken we graag mee over welke kleur en uitvoering het beste aansluit bij uw dak of gevel.