Klikzink
Regelmatig krijgen we de vraag naar het onderhoud van een gevel in zinklook, meestal van iemand die net een gevel heeft laten bekleden of dat overweegt. Het korte antwoord is dat er weinig aan te doen is, maar dat verdient wel wat uitleg, want het zit anders in elkaar dan bij een gevel van echt zink.
Zinklook is gecoat staal. De coating zorgt voor de kleur en de structuur die op zink lijkt, en diezelfde coating beschermt het staal tegen weer en wind. Zolang die laag intact is, hoeft u niets te doen om het materiaal te beschermen. Er zit geen beschermende oxidelaag die moet opbouwen zoals bij zink, en er is dus ook geen laag die u kunt beschadigen door verkeerd onderhoud. Dat scheelt in de praktijk een hoop zorgen: geen aandacht voor vingerafdrukken die inbranden, geen vlekken door contact met andere metalen tijdens de bouw.
Wat overblijft is gewoon vuil. Stof, spinrag, aanslag van bladeren, opspattend water met grond erin. Dat spoelt bij een normale gevel voor een groot deel vanzelf weg met de regen. Gevelvlakken die goed in de wind en regen liggen, blijven daardoor vaak jarenlang schoon zonder dat er iemand aan hoeft te komen. Vlakken die beschut liggen, onder een overstek bijvoorbeeld, of aan de noordzijde waar het langzamer droogt, kunnen na verloop van tijd wat groene aanslag krijgen. Dat is geen aantasting van het materiaal, het is een oppervlakkig laagje dat u met water en een zachte borstel weg krijgt. Agressieve middelen, schuursponsjes of een hogedrukreiniger van dichtbij zijn daarbij niet nodig en kunnen de coating juist beschadigen. Als de coating stuk gaat, ligt het staal eronder bloot, en dat is de enige plek waar u dan wel echt op moet letten.
Minstens zo belangrijk als het reinigen van het paneel zelf, is de staat van de aansluitingen. Kitvoegen bij kozijnen, overgangen naar andere gevelmaterialen en de bevestigingspunten zijn de plekken waar na verloop van jaren iets kan gaan zitten. Niet omdat het zinklook daar de oorzaak van is, maar omdat elke gevel op die punten kwetsbaar is. Een jaarlijkse blik daarop, of gewoon een controle als u toch de dakgoot schoonmaakt, is voldoende om problemen vroeg te signaleren voordat ze groter worden.
Er zijn een paar situaties waarin onderhoud niet bij schoonmaken blijft. Na bouwwerkzaamheden in de buurt, een steiger die tegen de gevel heeft gestaan, of een verhuizing met grote spullen langs de gevel, is het verstandig de panelen even na te lopen op krassen of deuken. Een oppervlakkige kras in de coating is met een reparatielak vaak op te lossen; wacht daarmee niet te lang, want blootliggend staal kan gaan roesten en dat verspreidt zich niet vanzelf over de rest van de gevel maar blijft wel zichtbaar op die ene plek. Bij een fikse deuk met beschadigde coating is vervanging van het paneel meestal de betere keuze dan bijwerken, want een reparatie is zichtbaar en dat weegt niet op tegen een nieuw paneel.
Wat zinklook dus niet nodig heeft, is onderhoud gericht op het in stand houden van een oxidelaag of het beschermen tegen witroest, zoals dat bij zink wel speelt. Hoe dat verouderingsproces bij zink zelf verloopt, laten we in een ander artikel zien. Bij zinklook blijft de kleur door de coating gelijkmatig, en is periodiek reinigen eigenlijk het enige structurele onderhoud dat er is.
Heeft u een gevel in zinklook en twijfelt u of een plek moet worden schoongemaakt of hersteld, stuur dan gerust een foto op. Vaak is in één oogopslag te zien of het om oppervlaktevuil gaat of om een beschadiging die aandacht nodig heeft.