Klikzink
Wie zink en zinklook naast elkaar legt om een prijs te vergelijken, vergelijkt eigenlijk twee verschillende opbouwen van kosten. Niet alleen het materiaal zelf verschilt, ook de posten daaromheen vallen anders uit. Een prijs per vierkante meter dekplaat zegt daarom weinig tot u weet wat er allemaal meegerekend is.
Het materiaal zelf is de duidelijkste post. Zink is een metaal dat als grondstof wordt verhandeld, met een prijs die meebeweegt met de markt. Onze zinklook is stalen plaat: verzinkt staal met een coating erop. Staal is een minder vluchtige grondstof dan zink, en dat werkt door in de plaatprijs. Dat is de reden dat mensen naar een zinklook uitkijken, maar het is niet de enige plek waar het verschil ontstaat.
Gewicht is de tweede post, en die post werkt door in de constructie erachter. Onze platen wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter. Zink zit daar merkbaar boven. Op een groot dakvlak of een hoge gevel telt dat gewicht mee in de berekening van de draagconstructie, de bevestiging en het aantal steunpunten. Een lichtere dekking kan op sommige gebouwen een lichtere onderconstructie toestaan, en dat scheelt niet in de plaat maar in het staal of hout erachter. Bij een verbouwing waar de bestaande constructie leidend is, is dat vaak de post die de doorslag geeft, niet de plaat zelf.
Uitzetting is de derde post, en die zit verstopt in de arbeid. Metaal zet uit en krimp met temperatuur, en daar moet een fels, een naad of een aansluiting op ingericht zijn. Onze plaat zet ongeveer half zoveel uit als zink. Dat betekent dat er per baan minder speling ingebouwd hoeft te worden, wat op een groot vlak met veel banen kan schelen in het aantal bewegingsvoegen en de complexiteit van de aansluitingen bij dakranden, kilgoten en gevelhoeken. Minder complexiteit in de uitvoering is minder uren op de steiger.
Verwerkingstemperatuur is een post die vooral in de winter meetelt. Onze platen zijn koud vouwbaar tot -15 graden. Zink wordt bij lage temperaturen brozer en vraagt dan om extra voorzorg of om verwarmde werkomstandigheden. Een klus die in november of december gepland staat, kan daardoor met zinklook doorlopen waar een zinkklus stil zou liggen of extra voorbereiding zou vragen. Dat is geen materiaalprijs, maar wel een planningspost die in de aannemersofferte terugkomt.
Onderhoud is de post die op de lange termijn het zwaarst weegt, en die het moeilijkst in een vierkantemeterprijs te vangen is. Zink bouwt een patina op en heeft daarbij baat bij een schoon aflopend regenwatersysteem: contact met bepaalde andere metalen of met agressief afstromend water kan tot vlekvorming of versnelde aantasting leiden, en dat vraagt aandacht bij het ontwerp van goten en aansluitende materialen. Onze coating is een afgesloten laag die niet op die manier reageert met zijn omgeving. Dat verschil zit niet in de aanschafprijs maar in de vrijheid die het geeft bij het combineren met andere materialen, en in wat er over twintig of dertig jaar aan onderhoud nodig is. Hoe dat oppervlak er dan precies uitziet, en wat er met echt zink gebeurt naarmate het weert, staat uitgewerkt op de pagina over patina en de pagina over hoe het eruitziet na tien jaar.
Levering en verspilling zijn de laatste post, en die wordt vaak vergeten. Onze banen worden op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 millimeter, in een werkende breedte van 475 millimeter. Dat betekent dat een dakvlak of gevelvak met een ongewone maat precies ingedekt kan worden zonder overtollige snijverliezen op de bouwplaats. Bij zink, dat vaker op de rol of in vaste lengtes wordt aangevoerd en op locatie op maat gemaakt wordt, zit er meer arbeid en meer restmateriaal in dat traject. Op een klein dak valt dat verschil nauwelijks op. Op een lang gevelvlak of een groot dakvlak telt het wel mee, in uren en in afval.
Al deze posten samen verklaren waarom een zinklook doorgaans voordeliger uitpakt dan zink, zonder dat wij daar een concreet percentage aan plakken: de verhouding hangt af van de grondstofprijs van dat moment, de vorm en grootte van het gebouw, de complexiteit van de aansluitingen en de staat van de bestaande constructie bij een verbouwing. Een eenvoudig rechthoekig dak met weinig doorbrekingen laat een ander kostenplaatje zien dan een gevel met veel hoeken, kozijnen en aansluitingen. Dat is ook precies waarom wij liever meedenken op tekening dan een prijs per vierkante meter noemen: de post die bij uw gebouw het meeste scheelt, is niet bij elk gebouwtype dezelfde.
Wat deze vergelijking niet doet, is zeggen dat de twee materialen inwisselbaar zijn zodra de kosten duidelijk zijn. Wie om andere redenen bij zink moet blijven, bijvoorbeeld door een eis vanuit welstand bij een beschermd gezicht, heeft aan een kostenvergelijking weinig: dan is de vraag niet wat het scheelt, maar of het zinklook toegestaan is. Die afweging staat uitgewerkt op de pagina over welstand en beschermd gezicht. Voor nieuwbouw en de meeste verbouwingen waar het beeld van zink gewenst is zonder dat het per se het metaal zelf moet zijn, is de kostenvergelijking wel het gesprek waard, en dat gesprek voeren wij het liefst aan de hand van een tekening van uw gebouw.