Klikzink
Van de drie kleuren die wij leveren is Metallic Dark Silver de lichtste, en de enige met een duidelijke metaalglans in de coating. Dat maakt hem anders dan Slate Grey en Nordic Night Black, die allebei vlakker en donkerder blijven ogen, welk weer het ook is. Metallic Dark Silver niet. Onder een bewolkte hemel valt de glans bijna weg en blijft er een rustig, ingehouden grijs over dat weinig opvalt naast oud metselwerk. Komt de zon erbij, dan verandert dat vlak: de banen krijgen een lichte flikkering, vooral op het moment dat u zelf beweegt of wanneer wolken over de zon trekken. Dat is precies het gedrag waarnaar mensen zoeken als ze denken aan zink, en de reden dat wij deze kleur vaak zien terugkomen op panden waar een monumentencommissie meekijkt.
Die welstandstoets is bij dit gebouwtype geen formaliteit. Bij een monumentaal pand wordt niet alleen gekeken of het dak dicht is, maar of het beeld past bij wat er al staat en bij wat er ooit stond. Zink is daarbij vaak de referentie, met of zonder dat dat woord in het advies valt: men kijkt naar de baan, de glans, de manier waarop een dakvlak het licht teruggeeft, en vergelijkt dat, bewust of onbewust, met een zinken dak dat men al kent van een kerk of een herenhuis in de straat. Metallic Dark Silver is de kleur die het dichtst bij dat beeld komt, juist door die glans die bij Slate Grey en Nordic Night Black ontbreekt. Wie moet aantonen dat een nieuw dakvlak niet vloekt met een naastgelegen zinken dak of met oude foto's van het pand, heeft daar iets aan.
Waar dat precies voordeel oplevert, is op de vlakken die van de straat af zichtbaar zijn en van een afstand worden beoordeeld: een voordak, een toren, een erker met een eigen kapje. Op die afstand telt niet de precieze felslijn maar het totaalbeeld, en dat totaalbeeld is bij Metallic Dark Silver het meest verwant aan verweerd zink. Een architect die een dakvlak moet voorleggen aan welstand, doet er goed aan een monster in daglicht te bekijken, niet onder kunstlicht in een showroom: de glans die op een bewolkte namiddag nauwelijks opvalt, kan in het zonlicht van een welstandsbezoek juist net dat beetje extra doen dat de vergelijking met zink overtuigend maakt.
Op andere plekken werkt diezelfde glans tegen u. Op een klein dakkapelletje, een dakrand die vlak boven ooghoogte hangt, of een gevelpaneel dat vanaf een smal steegje wordt bekeken, valt de metaalglans juist op als iets nieuws. Zink verweert dof en ongelijk, met een oppervlak dat na verloop van tijd niet meer overal precies hetzelfde licht teruggeeft. Metallic Dark Silver blijft, in ieder weer, een gelijkmatiger glans houden dan dat verweerde zink ooit had, en van dichtbij is dat verschil te zien: het vlak reageert net iets sneller op een lichtverandering dan een oud zinken dak zou doen. Op zo'n schaal en afstand is Slate Grey vaak het verstandiger antwoord, juist omdat die kleur geen glans heeft om tegen zijn eigen nieuwheid te verraden.
Er is nog een reden om bij dit gebouwtype goed naar de lichtval te kijken voordat u kiest. Metallic Dark Silver gedraagt zich niet overal op het pand hetzelfde. Een dakvlak dat de hele dag in de schaduw van een naastgelegen toren of boom ligt, blijft dof en donker en oogt dan bijna als Slate Grey; een vlak dat vol in de zon staat, wordt zichtbaar lichter en levendiger. Bij een monumentaal pand met meerdere kapvormen, een voorhuis en een achterbouw, kan dat ertoe leiden dat wat op tekening één kleur is, in werkelijkheid als twee verschillende tinten wordt ervaren. Dat is op zichzelf geen gebrek, zink deed dat ook altijd al, maar het is iets om vooraf te bespreken met de opdrachtgever en desnoods met welstand, zodat niemand na plaatsing verrast is.
Wij noemen de andere twee kleuren hier vooral om het contrast scherp te krijgen. Nordic Night Black geeft geen enkele metaalglans en oogt op elk moment van de dag als een strak, donker vlak; die kleur wint het juist waar de architect afstand wil houden van het traditionele zinkbeeld, iets wat bij een streng monument zelden de bedoeling is. Slate Grey zit ertussenin: dof, gelijkmatig, en zonder de glansverandering die Metallic Dark Silver zo geschikt maakt voor de vergelijking met verweerd zink, maar juist daardoor rustiger op kleinere onderdelen. Wie op één pand zowel een groot hoofddak als kleine details moet bekleden, kan overwegen om Metallic Dark Silver te reserveren voor het hoofdvolume en Slate Grey te gebruiken op de kleinere aanbouwen, zodat de metaalglans niet op de verkeerde plek de aandacht trekt.
De regen is voor deze kleur geen complicatie maar juist een moment waarop hij zichzelf bewijst. Nat metaal geeft licht sterker terug dan droog metaal, en dat effect is bij Metallic Dark Silver duidelijker te zien dan bij de andere twee kleuren, omdat de glans er al latent in zit. Vlak na een regenbui kan een dak in deze kleur voor even bijna zilverachtig ogen, om binnen een uur weer terug te vallen naar het ingehouden grijs van een bewolkte dag. Voor een monumentaal pand dat regelmatig gefotografeerd of geschilderd wordt, is dat een detail dat het waard is te weten voordat iemand zich afvraagt waarom foto's van hetzelfde dak zo uiteenlopen.
Voor wie deze kleur overweegt op een monumentaal pand is het verstandigst een monster op te vragen en dat op de gevel zelf te bekijken, op verschillende momenten van de dag en bij voorkeur ook één keer na regen. Glansgraad en kleur laten zich op papier of scherm niet goed beoordelen; het is precies de wisselwerking met licht die deze kleur onderscheidt, en die wisselwerking ziet u alleen ter plekke. Wij denken kosteloos mee op tekening, en er liggen monsters van Metallic Dark Silver en de andere twee kleuren klaar om mee te nemen naar het gebouw waar het om gaat.