Klikzink
Een gebouw dat tussen de bomen staat, wordt nooit in vlak licht bekeken. Er valt altijd wel een tak, een kruin of een enkel blad tussen de zon en het dakvlak, en dat verandert wat u van zinklook ziet, elke dag opnieuw en op elk uur anders. Dat is geen kwestie van kleurkeuze of baanbreedte, dat regelen andere pagina's al voor het gebouw zelf. Hier gaat het om iets dat boven op die keuzes komt: de omgeving zelf werkt mee aan het beeld, of u dat wilt of niet.
Het eerste dat opvalt is het schaduwspel. Een vlak dat in de open lucht staat, krijgt een gelijkmatige belichting: de fels werpt zijn lijn, de zon doet de rest, en dat patroon is de hele dag stabiel. Tussen de bomen ligt dat anders. Bladeren bewegen, takken filteren het licht in vlekken, en het resultaat is een oppervlak dat voortdurend van toon wisselt zonder dat er iets aan het dak verandert. Op een winderige middag in mei kan een dakvlak binnen een uur van donker naar licht naar donker gaan, niet omdat de coating dat doet, maar omdat het bladerdak erboven dat doet. Onze coating heeft een glansgraad onder de 5, en dat is precies waarom dit spel hier goed werkt: een dof vlak vangt die wisselende lichtvlekken zacht op, het strooit het licht in plaats van het terug te kaatsen. Een glanzend materiaal zou hier onrustig ogen, met felle lichtflitsen bij elke doorkomende zonnestraal. Mat blijft rustig, ook als het licht dat erop valt alles behalve rustig is.
Het tweede dat meespeelt is kleur van het licht zelf. Onder een bladerdak, vooral in het volle blad van juni tot september, kleurt het omgevingslicht groen. Dat groen weerspiegelt niet in het vlak zoals het in een spiegel zou doen, daarvoor is de coating te mat, maar het beïnvloedt wel hoe de kleur van het dak overkomt. Slate Grey, dat in open licht neutraal grijs oogt, krijgt onder bomen een iets groenige ondertoon doordat het omgevingslicht zelf groen is en dat licht is wat wij zien teruggekaatst. Metallic Dark Silver reageert er iets minder op, doordat de kleur zelf al kouder is en minder ruimte laat voor een groene ondertoon. Nordic Night Black verandert nauwelijks; zwart absorbeert het meeste licht en reflecteert weinig, dus het groene omgevingslicht heeft er weinig grip op. Wilt u weten welke kleur op een specifiek gebouw het beste standhoudt tegen dat effect, dan is dat een vraag die per gebouwtype anders uitpakt en die op de kleurpagina voor dat gebouw wordt behandeld. Hier is het genoeg om te weten dat het gebeurt, en dat het met de seizoenen weer verandert: in de winter, als de bladeren weg zijn, valt dat groene filter weg en ziet u de kleur weer zoals hij bedoeld is.
Het derde punt is minder over het licht en meer over wat er letterlijk op het vlak terechtkomt. Onder bomen valt meer dan alleen licht: er vallen bloesem, zaadjes, stuifmeel, blad, en in de herfst een aanhoudende regen van dat laatste. Dat materiaal blijft niet overal even lang liggen. Op een plek waar het dakvlak vlak of licht hellend is, kan blad zich verzamelen in een hoek of tegen een opstand, en dat geeft plaatselijk een andere, vaak vochtigere aanslag dan op de rest van het vlak. Dat is geen probleem van de coating, die is er niet gevoeliger voor dan enig ander materiaal, maar het is wel iets dat u zal zien: een iets donkerder plek waar blad is opgehoopt en vochtig is gebleven, tot het weer wegwaait of wordt weggehaald. Hoe zichtbaar dat wordt en hoe snel dat weer verdwijnt, verschilt sterk per dakvorm en per hellingshoek, en dat is precies het soort vraag dat per gebouw anders beantwoord moet worden. Bij een steil dak spoelt het grotendeels vanzelf weg met de regen, bij een vlak of bijna vlak dak minder.
Het vierde punt is de plek van de zon zelf, of eerder het gebrek daaraan. Een gebouw tussen volgroeide bomen krijgt op delen van het vlak veel minder directe zon dan een gebouw dat vrij staat. Dat heeft geen invloed op de coating; die is stabiel gemaakt en verandert niet van kleur door minder zoninval, in tegenstelling tot echt zink, dat juist afhankelijk van weer en blootstelling een grillig patina opbouwt. Wat het wel beïnvloedt is hoe snel een vlak droogt na regen of dauw. Een kant van het dak die grotendeels in de schaduw van een boom ligt, blijft langer vochtig dan een kant die vrij in de wind en zon staat. Dat vochtverschil kan, net als bij het blad, plaatselijk een lichte toonverandering geven zolang het vlak nat is, die weer verdwijnt zodra het droogt. Het is een tijdelijk effect, geen blijvende verandering, maar het is wel iets dat u kunt tegenkomen als u het gebouw op verschillende momenten bekijkt en denkt dat er iets mis is met een deel van het dak. Er is dan niets mis, het is gewoon nog vochtig.
Het vijfde punt gaat over de baanrichting in relatie tot de takken erboven. Bij een gebouw dat vrij in het landschap staat, is de keuze voor staande of liggende banen vooral een kwestie van de vorm van het gebouw zelf, en die afweging wordt elders uitgewerkt. Tussen de bomen komt er een extra laag bij: een boom die vlak boven een dakvlak hangt, werpt een schaduw die zelf een richting heeft, afhankelijk van de stand van de takken en de tijd van de dag. Een dakvlak met staande banen onder een boom met overwegend horizontale takken krijgt een kruisend patroon van schaduwlijnen, terwijl liggende banen onder diezelfde boom de schaduw van de takken juist volgen en minder nadrukkelijk maken. Welke keuze hier de voorkeur heeft, hangt sterk af van de vorm en oriëntatie van het specifieke gebouw en van welke boom er precies naast staat, en dat is dus iets dat per situatie beoordeeld moet worden, niet iets waar één algemeen advies voor te geven is.
Wat deze omgeving vooral vraagt, is dat u het gebouw niet beoordeelt op basis van één foto op één moment. Een dakvlak tussen de bomen ziet er in april anders uit dan in augustus, en op een bewolkte ochtend anders dan in de late namiddagzon die tussen de stammen door schijnt. Dat wisselende beeld is inherent aan de locatie, niet aan het materiaal, en het is precies de reden waarom een monster op locatie meer zegt dan een plaatje op een scherm. Wij hebben monsters van alle drie de kleuren beschikbaar, en het is voor dit type omgeving juist zinvol om die op verschillende momenten van de dag tegen het licht te houden dat door de bomen komt, voordat u een keuze vastlegt.