Klikzink
Bij een woonboerderij staat er meestal al iets: een oud volume, baksteen die kleur heeft gekregen door de jaren, een kap die van ver herkenbaar is. Zet daar Nordic Night Black op en het dak wordt geen onderdeel van de gevel meer, maar een vorm op zichzelf. Dat is het effect van deze kleur: hij is de donkerste van de drie die wij leveren, en waar Slate Grey en Metallic Dark Silver nog iets van het metaal laten zien, wordt Nordic Night Black bij normaal daglicht bijna een silhouet. De kap tekent zich af tegen de lucht in plaats van dat hij ermee versmelt.
Dat silhouet-effect is precies waarom deze kleur bij een woonboerderij zo vaak de goede keuze is. Het gebouw heeft een duidelijke vorm: een lang volume, een doorgaande nokrichting, misschien een aangebouwde stal onder dezelfde kaplijn. Nordic Night Black legt die vorm bloot in plaats van hem te verzachten. Bij een boerderij waar het dak recent is vervangen en de gevel nog het oude metselwerk heeft, ontstaat zo een contrast dat niet om aandacht vraagt maar er wel voor zorgt dat je de opbouw van het gebouw in één keer leest: onder oud, boven nieuw, en de twee hoeven niet op elkaar te lijken om bij elkaar te horen. Dat is een andere opgave dan wanneer dak en gevel wél in één beeld moeten samenvallen, zoals wij uitleggen bij [dak en gevel in één beeld bij een woonboerderij](/zinklook/woonboerderij/dak-en-gevel); bij een ouder volume met een nieuw dak is het juist het verschil dat het gebouw laat zien wat er gebeurd is.
Hoe zwart een dak eruitziet, hangt sterk af van het licht waarin u het bekijkt. Bij een strakblauwe hemel en laagstaande zon krijgt Nordic Night Black een bijna blauwzwarte gloed langs de randen van elke baan, terwijl het vlak zelf donker blijft. Bij bewolkt weer, wat in Nederland het gangbare beeld is, wordt de kleur vlakker en neutraler: geen gloed, gewoon een diep, ingehouden zwart dat weinig licht teruggeeft. Dat is ook meteen waar de glansgraad onder de 5 zijn werk doet. Een hoogglans zwart zou bij bewolkt licht dof ogen en bij zon spiegelen; deze mat gehouden coating doet het tegenovergestelde en blijft in beide situaties leesbaar als oppervlak, niet als spiegel. Bij avondlicht, met de zon laag en schuin over het dakvlak, wordt het effect het sterkst: dan zijn het niet meer de banen die u ziet, maar vooral de schaduwlijn van de fels die het vlak in reepjes deelt, iets waar we apart op ingaan bij de schaduwlijn tussen de banen bij een woonboerderij.
Waar deze kleur het minder goed doet, is op een klein of laag gebouw met weinig lichtinval. Een woonboerderij met een lage kap onder overhangend geboomte, waar het dak grotendeels in de schaduw van bomen ligt, kan met Nordic Night Black een zwaar, bijna dichtgeplakt beeld krijgen: het volume verdwijnt niet, maar het wordt log. In die situatie werkt Slate Grey vaak beter, omdat die kleur ook bij weinig licht nog structuur laat zien in het vlak. Metallic Dark Silver gaat de andere kant op en licht juist op bij bewolkt weer, wat bij een boerderij met een grote, open erfkant een prettiger effect kan geven dan het zware zwart. De keuze tussen de drie hangt dus niet alleen af van smaak, maar van hoeveel licht het dak feitelijk krijgt en hoe groot het dakvlak is; dat bespreken we uitgebreider bij welke kleur past hier bij een woonboerderij.
De schaal van het gebouw speelt hier ook een rol, misschien nog wel sterker dan bij de lichtere kleuren. Op een groot, aaneengesloten dakvlak, zoals bij een boerderij met een brede kap zonder al te veel dakkapellen of opgaande delen, geeft Nordic Night Black het vlak juist rust: het is zo donker dat kleine onregelmatigheden in de ondergrond of in het metselwerk verdwijnen tegen het contrast. Op een dak dat al veel opgaande delen heeft, met dakkapellen, schoorstenen en een enkel dakraam, kan diezelfde donkere kleur het vlak juist onrustig maken, omdat elke onderbreking zich hard aftekent tegen het zwart. In dat geval kan een bredere baan, met wat minder felslijnen per meter, het beeld weer rustiger maken; hoe die keuze werkt, leggen we uit bij de baanbreedte en de schaal bij een woonboerderij.
Er is nog een praktisch punt dat bij Nordic Night Black meer opvalt dan bij de lichtere kleuren: stof en vuil zijn op een lichte kleur minder zichtbaar dan op een donkere. Op een woonboerderij aan een onverharde weg, waar in droge perioden stof over het erf waait, kan een matte zwarte dakvlak na een tijd een lichte waas krijgen die op Slate Grey nauwelijks te zien zou zijn. Dat is geen kwestie van kwaliteit van de coating, maar simpelweg optica: hoe donkerder de ondergrond, hoe eerder een lichte laag ervoor zichtbaar wordt. Regen spoelt het grootste deel daarvan vanzelf weer weg via het verval van het dakvlak.
Of u het verschil met echt zink ziet, hangt ook hier af van de afstand en het licht. Nordic Night Black is bewust donkerder gehouden dan het patina dat verweerd zink na jaren krijgt, dat meestal een grijzere, meer blauwige ondertoon heeft. Van de weg af, bij een boerderij met een lange oprit, valt dat verschil vaak weg tegen de algemene indruk van een donker dak. Van dichtbij, en zeker in vergelijking met een naastgelegen pand dat wel echt zink heeft, is Nordic Night Black zichtbaar zwarter en minder blauw dan verweerd zink ooit wordt. Wij zijn daar liever eerlijk over dan dat we het verschil wegpoetsen; wie precies wil weten waar dat zit, leest verder bij waaraan je het verschil met zink ziet bij een woonboerderij.
Voor een boerderij die onder beschermd dorpsgezicht valt, is Nordic Night Black niet automatisch de gemakkelijkste weg langs welstand. Een zeer donker dak wijkt qua verschijning verder af van het traditionele verweerde zink dan een middengrijze kleur, en sommige welstandscommissies hebben daar uitgesproken opvattingen over. Dat is geen reden om de kleur op voorhand te laten vallen, maar wel iets om vroeg in het traject te toetsen, zoals we bespreken bij welstand en beschermd gezicht bij een woonboerderij.
Wie op tekening al met deze kleur wil rekenen, kan bij ons een monster van Nordic Night Black opvragen naast de twee andere kleuren, zodat het verschil op het gebouw zelf te zien is in plaats van op een scherm. Meedenken over de indeling van de banen op uw specifieke kapvorm kost niets.