Klikzink
Bij een aanbouw komt de vraag zinklook of dakpannen bijna altijd op hetzelfde neer: wilt u dat het nieuwe stuk dak meedoet met de rest van het huis, of wilt u dat het zich onderscheidt. Dat is geen vraag over kwaliteit of duurzaamheid, want beide materialen gaan lange tijd mee. Het is een vraag over karakter, en die twee karakters zijn wezenlijk anders van aard.
Dakpannen zijn een raster. Elke pan is een herhaald element, met een eigen schaduw onder de overlap, en bij daglicht zie je duizend keer dezelfde vorm naast elkaar. Dat raster geeft een dak textuur en een zekere drukte, ook van veraf. Zinklook is het tegenovergestelde: een aaneengesloten vlak, opgedeeld door een klein aantal rechte lijnen op de plek waar de banen aansluiten. Geen herhaling van kleine vormen, maar één grote, rustige vlek met een paar strepen erin. Op een groot dak is dat verschil soms ondergeschikt aan de massa van het geheel. Op een aanbouw, die meestal klein en dicht bij het oog is, valt dat verschil in karakter juist extra op. U staat er letterlijk naast, in de tuin of vanaf het terras, en ziet het dak van dichtbij en van opzij. Een raster van pannen trekt op die afstand de aandacht naar zichzelf. Een vlak van zinklook trekt de aandacht juist weg van het materiaal, naar de vorm van het dak.
Hier ligt de kern van de vraag bij een aanbouw, en die is anders dan bij een nieuwbouwwoning of een schuur die op zichzelf staat. Een aanbouw zit vast aan een bestaand huis, en dat bestaande huis heeft al een dak. Ligt daar riet op, of oude verweerde dakpannen in een warme roodbruine of gedekte kleur, dan is de eerste reflex vaak: maak het gelijk, dan valt het niet op. Dat is een geldige keuze en in veel straten, vooral in oudere buurten met een herkenbare pannendaklijn, is het ook de juiste. Nieuwe pannen in dezelfde kleur en vorm als de bestaande laten de aanbouw verdwijnen in het silhouet van het huis, en dat is precies de bedoeling.
Maar het is niet de enige juiste keuze, en soms is het ook niet de beste. Steeds meer eigenaren en architecten kiezen er bewust voor om een aanbouw niet te laten opgaan in het bestaande huis, maar om hem als eigen toevoeging te laten zien. Een moderne uitbouw achter een jaren dertig woning, een keukenuitbreiding met een strak plat of licht hellend dak, een glazen serre met een zinken kap erboven: in die situaties werkt een duidelijk ander materiaal juist goed. Het zegt: dit stuk is nieuw, dit stuk is van nu, en dat mag zichtbaar zijn naast het oude dak ernaast. Zinklook leent zich daar goed voor, precies omdat het zo anders oogt dan een pannendak. Het vlak, de matte kleur en de rechte lijnen maken meteen duidelijk dat dit een ander bouwmoment is, zonder dat het schreeuwt om aandacht. Het steekt af, maar op een ingehouden manier.
Stel een jaren vijftig huis met een zadeldak in rode verbeterde Hollandse pan, en een platte of licht hellende aanbouw aan de achterkant met een keuken en een leefruimte. Kiest u hier voor nieuwe dakpannen, dan moet u een pan zoeken die qua kleur en profiel dicht bij de bestaande pannen komt, en dat valt in de praktijk niet altijd mee: oude pannen zijn vaak jaren verweerd en de nieuwe pan is dat nog niet. Het resultaat is dan een aanbouw die bijna aansluit, maar net niet helemaal, en dat kleine verschil trekt soms meer aandacht dan een bewust ander materiaal zou doen.
Kiest u voor zinklook, dan speelt die vergelijking niet. Niemand verwacht dat een plat vlak in een matte donkere kleur exact overeenkomt met een schuin dak van rode pannen. Het is duidelijk een ander onderdeel, gebouwd op een ander moment, met een andere functie. Bij een lage aanbouw met weinig dakhelling komt daar nog een praktisch punt bij: dakpannen hebben een minimale helling nodig om droog te blijven, en bij een flauw hellend dak is dat een beperkende factor voor de keuze van de pan. Zinklook is toepasbaar vanaf een helling van zes graden, en dat maakt het juist bij lage, platte aanbouwen vaak de haalbaardere optie in beeld, los van de smaakvraag.
Er zijn aanbouwen waarbij wij zelf zouden zeggen: neem dakpannen. Dat geldt vooral wanneer de aanbouw qua vorm en hellingshoek al sterk lijkt op het hoofdgebouw, bijvoorbeeld een verlengstuk van het bestaande zadeldak met dezelfde nokhoogte en dezelfde dakhelling. In die situatie is de aanbouw architectonisch al een verlengstuk, en dan werkt een ander materiaal vaak tegen die vorm in plaats van ermee mee. Ook in straten met een sterke, herkenbare pannendaklijn, of bij een pand in een beschermd stadsgezicht waar welstand een bepaalde dakbedekking verwacht, is het verstandiger om aan te sluiten bij wat er al ligt. Zinklook is dan niet de aanbouw die opvalt om de goede redenen, maar de aanbouw die opvalt omdat hij niet past.
Ook bij een aanbouw met een steil, prominent zichtbaar dak vanaf de straat, waarbij de vormentaal van het huis draait om die pannen, kan een ander materiaal net iets te veel afstand creëren. Dat is geen kwestie van goed of fout, maar van wat u met de aanbouw wilt zeggen: hoort dit erbij, of is dit iets nieuws.
De keuze wordt makkelijker of moeilijker naarmate de kleur van de bestaande pannen verder afstaat van de matte kleuren die in zinklook leverbaar zijn: Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver. Bij een grijze of antracietkleurige pan is de overgang naar een donkere zinklook relatief klein, en kan het materiaal zelfs half aansluiten terwijl het toch een ander vlak blijft. Bij warme rode of oranje pannen is het contrast groter, en dat versterkt het effect van afsteken. Dat is op zichzelf geen probleem, maar het is goed om vooraf te weten welk effect u kiest: een kleine overgang die bijna meegaat met het bestaande dak, of een duidelijk contrast dat de aanbouw als eigen onderdeel markeert.
Wij leveren de stalen felsbanen voor het zinklook-deel van deze keuze, op maat gewalst en afgekort op de millimeter, in de drie genoemde kleuren en met een montage zonder zichtbare schroeven. Dat is ons vak, en daarbuiten geven wij liever een eerlijk advies dan een verkooppraatje: bij een aanbouw die qua vorm al één geheel vormt met het hoofdgebouw denken wij zelf ook aan dakpannen, en zeggen wij dat ook. Twijfelt u tussen de twee, dan kijken wij op tekening mee naar wat voor uw situatie het beste werkt, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.