Klikzink
Wie een aanbouw laat bekleden met zinklook, wil meestal één ding weten voordat hij tekent: valt dit door de mand als het geen echt zink is. Het antwoord is eerlijker dan een verkoper u vertelt: soms wel, en het ligt aan de afstand waarop iemand kijkt, aan het licht van dat moment, en aan wat er verder aan het huis staat.
Op straatafstand, zeg vanaf de stoep of vanaf de buurtuin, ziet u geen verschil. Op die afstand ziet u vlakken, kleur en de belijning van de banen, en dat is precies waar onze platen op ontworpen zijn: smalle banen van 475 mm werkende breedte, een fels van 35 mm die een scherpe schaduwlijn trekt, en een matte, donkere kleur die het licht dof teruggeeft. Van veraf doet dat wat zink ook doet.
Het verschil komt dichterbij. Loop naar de aanbouw toe, ga ernaast staan zoals u bij het ophalen van de fiets of het vegen van het terras zou doen, en er zijn twee dingen die het geven. Het eerste is de coating: onze platen hebben een organische laag van 50 micrometer met een glansgraad onder de 5, dus mat, maar wel een gelijkmatig mat dat over het hele oppervlak precies gelijk blijft. Zink wordt in de loop van jaren ongelijkmatig: het krijgt vlekken, een lichtere plek waar het water anders over de plaat loopt, een donkerder rand bij een fels. Dat is het patina waar zink om bekend staat, en het is nu net het enige wat wij niet kunnen namaken, omdat het niet uit een coating komt maar uit het materiaal zelf. Op een aanbouw die tien jaar in de regen heeft gestaan, is dat van dichtbij te zien: onze plaat is dan nog steeds gelijkmatig, zink niet meer.
Het tweede is de plek waar het licht rakelings over het vlak scheert. Vroeg in de ochtend of laat op de avond, als de zon laag staat en over de gevel van de aanbouw strijkt, tekent zich op elk metalen vlak een fijne structuur af die je overdag niet ziet. Bij zink is die structuur onregelmatig, met kleine putjes en oneffenheden die het materiaal zelf meebrengt. Bij onze platen is die structuur regelmatiger, ook in de vlakke uitvoering, en met een verstijvingsril of micro-lines is die regelmaat zelfs opzettelijk: die twee uitvoeringen zijn er juist om een groot vlak rustig te houden, en rustig betekent hier ook: gelijkvormig. Voor de meeste aanbouwen, waar het vlak niet groter is dan een paar bij een paar meter, valt dit verschil in praktijk zelden op zonder dat iemand er al naar zoekt.
Bij een aanbouw is er iets specifieks aan de hand dat bij een vrijstaand gebouw niet speelt: er staat al een huis, met een dak, een kleur baksteen of stuc, en een eigen stijl uit zijn eigen tijd. De aanbouw moet daar iets mee doen. Ofwel hij sluit aan, en wordt zo veel mogelijk deel van hetzelfde beeld. Ofwel hij steekt bewust af, als duidelijk herkenbaar nieuw stuk naast oud werk. Beide zijn een geldige keuze, maar de keuze bepaalt of het zichtbare verschil tussen zink en zinklook ertoe doet.
Kiest u voor aansluiten, dan wilt u dat de aanbouw opgaat in het geheel en niet de aandacht trekt als afzonderlijk element. In die situatie helpt het dat onze platen gelijkmatig blijven: het hoofdhuis heeft misschien al een dak of een gootlijst in een ander materiaal, en een aanbouw die zelf ook gelijkmatig oogt, oogt rustiger naast dat geheel dan een stuk zink dat op zijn eigen tempo gaat verkleuren. Wie voor aansluiten kiest, wil juist geen tweede gesprek over patina op de gevel.
Kiest u voor afsteken, dan is de aanbouw bedoeld als contrast: een strak nieuw volume tegen een ouder huis, vaak in een donkere kleur die zich duidelijk onderscheidt van de baksteen of de pannen van het bestaande dak. Hier is het net andersom: het feit dat iemand van dichtbij kan zien dat het geen zink is, doet dan niet ter zake, omdat niemand zo dicht bij een aanbouw gaat staan om dat te controleren. De aanbouw moet er als nieuw en eigentijds uitzien, en dat is precies wat een dof, gelijkmatig, scherp belijnd vlak in Nordic Night Black of Slate Grey doet. Het verschil met zink wordt hier zelfs een niet-vraag, want niemand vergelijkt een bewust modern volume met een authentiek zinken dak op hetzelfde perceel.
Er is één situatie waarin zinklook op een aanbouw de verkeerde beslissing is, en die verdient het om hardop gezegd te worden. Als de aanbouw grenst aan, of zichtbaar is naast, een bestaand dak dat wel uit echt zink bestaat, dan komt het verschil juist wél aan het licht, en wel meteen. Twee vlakken naast elkaar, met dezelfde baanbreedte en dezelfde kleur bedoeld, waarvan de een over tien jaar gaat verkleuren en de ander niet, dat zie je niet pas bij het scherende avondlicht. Dat zie je op de eerste stralende middag na de plaatsing al, zodra de zon anders op het ene vlak valt dan op het andere. Wie een aanbouw aan een huis met een bestaand zinken dak wil laten aansluiten qua materiaal, doet er dus goed aan geen zinklook naast dat zink te leggen, maar ofwel door te zetten in zink, ofwel de aanbouw bewust in een ander materiaal of andere kleur te laten afsteken, zodat er niets is om te vergelijken.
Ook een tweede geval is het vermelden waard: een aanbouw met een erg klein, smal dakvlak, zichtbaar van bovenaf vanuit de eerste verdieping van het hoofdhuis of vanaf een balkon. Op zo'n kort zicht van boven, van dichtbij en onder een steile kijkhoek, is de kans groter dat een geoefend oog het verschil in structuur opmerkt dan wanneer hetzelfde vlak op ooghoogte staat en van de straat gezien wordt. Dat is geen reden om van zinklook af te zien, maar wel een reden om het eerlijk te melden aan wie er specifiek om vraagt: op zulke korte afstand en onder zo'n hoek is dit zichtbaar zink noch onzichtbaar zinklook, het is gewoon zichtbaar wat het is.
Voor de meeste aanbouwen geldt dat het verschil met zink een kwestie van jaren en van dichtbij kijken is, niet van meters en van de eerste blik. Wilt u voor uw eigen situatie weten hoe dat uitpakt, dan denken we op basis van een tekening of een foto van de bestaande gevel mee, zonder dat daar kosten aan hangen, en er liggen monsters van alle drie de kleuren om ze in het eigen licht naast de bestaande gevel te leggen.