Klikzink
Een recreatiewoning tussen de bomen krijgt licht van boven, gefilterd door bladeren. Diezelfde woning aan het water krijgt er een tweede bron bij: het wateroppervlak zelf, dat zonlicht terugkaatst naar boven, tegen de onderkant van overstekken, tegen een gevel die anders alleen van boven belicht zou worden. Dat is het verschil dat deze plek maakt en dat geen dakvlak tussen de bomen alleen kent.
Bij stilstaand of licht bewegend water komt dat teruggekaatste licht niet als een vaste bundel, maar als een bewegend patroon: rimpelingen, een zuchtje wind, een boot die voorbijvaart, en het licht op de gevel verandert mee. Op een glanzend materiaal zou dat patroon zich herhalen: een spiegel kaatst een spiegel. Op een dof, mat vlak zoals de coating van onze felsbanen gebeurt dat niet. De glansgraad ligt onder de 5, en dat betekent dat het oppervlak licht verstrooit in plaats van terugstuurt. Het resultaat is dat u het bewegende water wél voelt, als een zachte verandering van licht en schaduw over de dag, maar niet terugziet als een letterlijke reflectie op het dak. Dat is precies waarom mensen aan het water voor een dof materiaal kiezen en niet voor iets dat blinkt: een blinkend dak naast blinkend water wordt onrustig, twee spiegels die niet met elkaar overeenkomen.
De combinatie van bomen en water maakt het nog specifieker. Veel recreatiewoningen aan een plas of kanaal staan half tussen de begroeiing, met een open kant naar het water. Aan de boskant valt het licht van boven, zacht en filterend, en verandert het dak nauwelijks van toon. Aan de waterkant komt er onderlicht bij, en dat raakt vooral de onderkant van de dakrand, de gevel bij de goot, en een eventuele overstek. Dat is een ander soort licht dan wat een stedelijke gevel ooit te zien krijgt, en het is de reden dat wij deze twee gevallen niet over één kam scheren.
Welke kleur hier het beste werkt, hangt af van hoeveel water er is en hoe dicht de woning erbij staat.
Metallic Dark Silver houdt op de meeste momenten van de dag het meeste contact met het water. Deze kleur ligt kleurtechnisch het dichtst bij de toon van een grijze plas onder een bewolkte hemel, en aan het water zorgt dat voor een dak dat niet concurreert met wat er onder hangt, maar erbij aansluit. Op een heldere dag met veel weerkaatst licht wordt dit vlak zichtbaar lichter dan op een grauwe ochtend; dat is geen gebrek, dat is het dak dat meebeweegt met het weer boven het water, wat bij Slate Grey en zeker bij Nordic Night Black veel minder opvalt.
Slate Grey is de tussenweg: hij vangt het onderlicht op zonder er zo gevoelig voor te zijn als de lichtere silver-toon. Voor een woning die aan een rustig kanaal of een klein meertje staat, met bomen aan drie zijden en water aan één kant, werkt deze kleur vaak beter dan de twee andere, omdat hij het contrast tussen boskant en waterkant een beetje dempt in plaats van uitvergroot.
Nordic Night Black doet iets anders: die kleur absorbeert het meeste licht en reflecteert het minst, dus het onderlicht van het water heeft er de minste invloed op. Aan een groot, open water met veel scheepvaart en veel lichtreflectie kan dat juist prettig zijn, want het dak blijft dan een vast, donker silhouet tegen een wisselend wateroppervlak, in plaats van mee te bewegen met elke golf. Bij een klein, beschut water tussen de bomen is dat effect vaak minder nodig, en kan zwart eerder zwaar aanvoelen dan rustig.
De richting van de banen speelt hier ook een rol, en anders dan op een woning zonder water. Verticale banen op een gevel die naar het water toe kijkt, vangen het onderlicht in een lange, doorlopende lijn: elke schaduwrand tussen de banen krijgt op een zonnige dag een streep licht van onderaf te zien, wat het reliëf van de gevel sterker aftekent dan bij een gevel die alleen bovenlicht krijgt. Op een dakvlak dat richting het water afloopt, lopen de banen doorgaans in de richting van de helling, en daar heeft het onderlicht van het water minder vat op omdat de banen niet loodrecht op de lichtbron staan. Wilt u het effect van het water juist benutten, dan is een verticale gevelbekleding aan de waterzijde een manier om dat te laten zien; wilt u het juist dempen, dan helpt een vlakkere plaatuitvoering met verstijvingsril of micro-lines, die het spel van licht en schaduw over het vlak wat gelijkmatiger maakt dan een volledig vlakke plaat.
Er zijn ook momenten waarop deze plek een ander materiaal beter zou passen, en dat zeggen wij liever nu dan achteraf. Staat de woning aan zeer open, groot water, met veel felle reflecties over een lang deel van de dag, dan kan een lichtere kleur op langere termijn onrustiger ogen dan verwacht, simpelheid van het silhouet gaat dan verloren aan te veel wisselend licht. In dat geval raden wij eerder de donkerste van de drie kleuren aan, of een andere lichtinval-strategie zoals een lager dakvlak met minder gevelcontact met het water. En bij een woning die vlak tegen het wateroppervlak aan staat, met weinig overstek, kan het onderlicht zo direct op de gevel vallen dat een grote, ononderbroken plaat rustiger overkomt dan een sterk gearticuleerd gevelvlak met veel banen en schaduwlijnen; hier is minder soms beter dan meer.
Wat wij in de praktijk vaak zien werken bij een recreatiewoning direct aan het water, is een combinatie: het dakvlak in Slate Grey of Metallic Dark Silver, horizontaal of in de richting van de helling gelegd, en de gevel aan de waterzijde in dezelfde kleur maar dan verticaal. Zo blijft het dak rustig onder wisselend hemellicht, en krijgt de gevel de kans om het onderlicht van het water juist zichtbaar te maken in de schaduwlijnen tussen de banen. Boskant en waterkant van hetzelfde huis kunnen dan letterlijk anders ogen, zonder dat het om twee verschillende materialen gaat.
Onze platen worden op maat gewalst en op de millimeter afgekort, dus een aflopend dakvlak richting het water of een gevel met een afwijkende hoogte hoeft niet tot een compromis in de plaatverdeling te leiden. Heeft u een tekening van de situatie, met de ligging ten opzichte van het water en de bomen erop aangegeven, dan kijken wij daar kosteloos naar mee en kunnen we op basis daarvan zeggen welke kleur en welke richting voor die specifieke plek het beste werken. Er zijn monsters van alle drie de kleuren beschikbaar, en die zijn de beste manier om te zien hoe een kleur zich onder uw eigen lichtomstandigheden gedraagt, want dat is precies waar het bij deze locatie op aankomt.