Klikzink
Een carport staat bijna nooit vrij in de zon. Er staat een boom naast voor de schaduw, hij hangt tegen een schutting aan, of hij staat op het noorden omdat dat de enige plek was die paste. Precies die plekken zijn waar een dak vuil wordt, groen aanslaat, en waar u dat vuil ook nog eens van onderaf ziet. Dat laatste is het verschil met bijna elk ander gebouw met een zinklook dak: bij een loods of een woonhuis kijkt niemand tegen de onderkant van de dakplaat aan. Bij een carport is dat vaak het enige dat u dagelijks ziet, als u de auto erin rijdt of ervandaan loopt.
Onder een boom valt niet alleen blad. Er valt hars, stuifmeel, en in de nazomer een fijn laagje dat aan het oppervlak blijft plakken tot de eerste stevige regen het wegspoelt. Op een plat of licht hellend vlak, en carportdaken staan vaak op de minimale helling die nog net werkt, blijft dat water lang genoeg staan om vuil in te laten drogen in plaats van het mee te nemen. Op een steiler dak van een woonhuis spoelt hetzelfde vuil er sneller af, simpelweg omdat het water harder en sneller naar beneden loopt. Bij een carport is de helling vaak het minimum dat nog toegestaan is voor dit type dak, en dat werkt dus in het nadeel van de zelfreiniging.
Een noordkant is een tweede factor die vaak samenvalt met de eerste. Weinig zon betekent een oppervlak dat na regen langzamer droogt, en een vlak dat langzaam droogt, is een vlak waar algen en mos eerder een kans krijgen. Dat geldt voor elk dakmateriaal, van dakpan tot zinklook, maar het is wel de reden dat een carport tegen een schutting op het noorden, onder een leilinde, iets anders vraagt dan een carport die los en in de zon staat. Niet omdat het materiaal het daar minder goed doet, maar omdat de omstandigheden nu eenmaal ongunstiger zijn voor elk materiaal.
De matte coating op onze stalen banen, in Nordic Night Black, Slate Grey of Metallic Dark Silver, is bestand tegen weer en wind, maar die coating is geen zelfreinigende laag die vuil of aanslag tegenhoudt. Een donker vlak zoals Nordic Night Black laat stof en stuifmeel minder snel zien dan een lichter vlak; op Metallic Dark Silver valt een grijzig laagje eerder op, zeker in laag invallend licht. Dat is een kwestie van contrast, niet van kwaliteit. Groene aanslag van algen daarentegen valt op elke kleur op, omdat groen simpelweg niet bij een van de drie kleuren past en zich dus altijd als vlek aftekent, hoe donker de ondergrond ook is.
Bij een dak op ooghoogte, of net erboven, is het aanzicht van onderaf niet een detail maar het beeld zelf. U ziet de felslijnen van onderaf als lange, rechte schaduwstrepen tegen het licht, en u ziet ook onmiddellijk waar zich, in de hoeken en langs de randen waar de plaat het dakbeschot raakt, een donkere waas verzamelt. Bij een gevel of een dak op een woonhuis kijkt u van een afstand tegen het vlak aan en versmelt zo'n waas met het geheel; bij een carport staat u er vaak op een meter of twee onder en ziet u het vlak, en dus ook het vuil daarop, in detail. Dat is de reden dat aanslag hier eerder als storend wordt ervaren dan op een dak dat u alleen van de straat af ziet.
De randen van het dak, waar het overstek eindigt en waar regenwater van de bovenkant soms nog even langs de onderkant van de plaat naar beneden druppelt voor het definitief valt, zijn de plekken waar dat verschil in de praktijk het meest zichtbaar wordt. Een druiplijn die zich daar herhaaldelijk vormt, laat op een blank vlak een lichte kalkstreep of een groenige waas achter die van onderaf goed te zien is. Op een carport die los in de wind staat, waait dat sneller op dan onder een dichte boom, waar de lucht stiller staat en vocht langer blijft hangen.
Een vlak paneel toont vuil en aanslag als een egale waas over het hele oppervlak; het licht valt overal gelijk op, en dus is ook een vervuiling overal gelijk zichtbaar. Een uitvoering met verstijvingsril of met micro-lines breekt het licht in fijnere lijnen, en dat helpt een klein beetje om een lichte waas minder als één groot vlak te laten opvallen. Het is geen middel tegen vuil, maar tegen de manier waarop uw oog het waarneemt: op een carportdak dat u van dichtbij en van onderaf ziet, is dat verschil net iets groter dan op een dak dat u alleen van veraf bekijkt.
Als de carport onder een boom staat die het hele jaar blad, hars of stuifmeel laat vallen, boven een plek die zelden droog staat door schaduw van een schutting of een gevel, dan zal ieder plat of licht hellend dak daar zichtbaar vuil worden, welk materiaal er ook op ligt. Een zinklook dak is dan niet slechter dan een ander dak, maar de matte, donkere kleuren die het beeld zo rustig maken, laten een lichte kalkaanslag of een groene waas juist wat eerder zien dan een grover, ruw geprofileerde plaat zou doen. Wie op zo'n schaduwrijke plek vooral van een dak af wil dat nooit om onderhoud vraagt, moet zich niet laten leiden door hoe zinklook eruitziet, maar door de vraag of er ooit iemand op dat dak gaat en het schoonspuit. Dat is een onderhoudsvraag, geen materiaalvraag, en die vraag hoort niet op deze pagina maar bij iemand die het dak plaatst en er onderhoudsafspraken over maakt.
Staat de carport wel los, in de wind en met voldoende licht, dan is de kans op blijvende groene aanslag aanzienlijk kleiner, en blijft het beeld dat u voor ogen had, met de scherpe schaduwlijnen tussen de banen en de rustige, dofmatte kleur, ook op de lange termijn overeind. Twijfelt u over de plek waar uw carport komt te staan, dan denken wij op tekening mee over de helling en de ligging, kosteloos en zonder dat daar een verplichting aan vastzit.