Klikzink
Een kantoorpand tussen bakstenen gevels wordt niet los bekeken. Het staat in een straatwand die al een kleur en een korrel heeft, en die kleur is meestal warm: rood, roodbruin, soms een gedekt oranje. Zet daar een strak grijs of antracietkleurig vlak tegenover, en u heeft niet zomaar twee materialen naast elkaar, u heeft een temperatuurverschil. Dat contrast is precies waarom opdrachtgevers voor deze combinatie kiezen, en het is ook het punt waar het mis kan gaan.
Baksteen is onregelmatig van kleur, ruw van oppervlak en warm in de manier waarop het licht opneemt. Onze felsbanen zijn het tegenovergestelde: vlak, met een glansgraad onder de 5, dus dof, maar wel gelijkmatig dof, over de volle lengte van de baan. Naast een bakstenen gevel valt dat verschil in structuur harder op dan de kleur zelf. Wij krijgen regelmatig de vraag of een warmere grijstoon dat verschil verzacht, en het antwoord is nee: de warmte van baksteen zit in de textuur, niet alleen in de kleur, en die textuur haalt u niet uit een glad stalen vlak. Het contrast blijft, wat u ook kiest. De vraag is dus niet hoe u het wegwerkt, maar hoe hard u het wil laten spreken.
Van de drie kleuren die wij leveren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, geeft Slate Grey het minste contrast met baksteen. Het is grijs met genoeg diepte om niet fel af te steken, terwijl het toch duidelijk een ander materiaal blijft dan de gevel ernaast. Metallic Dark Silver ligt lichter en reflecteert iets meer, wat bij een kantoorpand met veel glas prettig kan samenspel geven met de raamprofielen, maar naast oudere, donkerdere baksteen kan het juist kil aandoen: het licht van het metaal en de doffe warmte van de steen vinden elkaar dan niet.
Nordic Night Black is de keuze die het contrast opzoekt in plaats van het te dempen. Dat werkt goed als het kantoorpand een duidelijk eigen silhouet mag hebben in de straat, bijvoorbeeld bij een nieuwbouwpand tussen oudere bebouwing, waar de opdracht juist is om zich te onderscheiden. Bij een verbouwing van een bestaand pand, waar de bakstenen plint blijft staan en alleen de bovenbouw of het dak in zinklook komt, valt zwart vaak zwaarder uit dan op tekening gedacht: het drukt de bakstenen onderbouw weg in plaats van ermee te spelen. Daar past Slate Grey meestal beter.
Bij een kantoorpand wordt het beeld doorgaans van een afstand beoordeeld: van de overkant van de straat, vanuit een auto, tijdens het lopen langs de gevel. Op die afstand telt niet de fels op zichzelf, maar of het hele vlak rustig overkomt. Een gevel of dakvlak van behoorlijke omvang, met alleen vlakke banen, kan bij zijlicht gaan golven: kleine oneffenheden in de ondergrond of in de montage worden dan zichtbaar als een soort deining over het oppervlak. Naast de stugge regelmaat van baksteen, waar elke voeg en steen op zijn plek ligt, valt die deining sneller op dan op een dakvlak dat je alleen van bovenaf ziet.
Daarom leveren wij ons vlak ook met een verstijvingsril of met micro-lines: een fijne belijning die het vlak optisch verstevigt zonder dat de baan zijn karakter verliest. Bij een groot kantoorpand met een gladde, brede gevel is dat vaak het verschil tussen een vlak dat rustig oogt en een vlak dat onrustig oogt zodra de zon er schuin op staat. Bij een kleiner pand, of bij een dakvlak dat nauwelijks zichtbaar is vanaf de straat, is die keuze minder bepalend; daar mag het vlak, als het klein genoeg blijft.
De richting van de banen speelt hierin mee. Verticale banen op een gevel trekken het pand omhoog en leggen de nadruk op hoogte, wat bij een kantoorpand met een bescheiden goothoogte tussen hogere bakstenen buren kan helpen. Horizontale banen, of een horizontale plaatsing op het dak, leggen de nadruk op breedte en rust, en werken vaak beter als het pand juist laag en breed in de straatwand ligt. Er is geen algemene regel welke richting beter is naast baksteen; het hangt af van de verhouding tussen breedte en hoogte van het gebouw zelf, en van waar de bakstenen gevel al de nadruk legt.
Een bakstenen gevel houdt zijn kleur redelijk stabiel gedurende de dag, met wat verschil tussen schaduw en zon. Een zinklook vlak doet dat minder. In de ochtend, met laagstaand licht van de zijkant, tekenen de schaduwlijnen van de felsen zich scherp af en krijgt het vlak een duidelijke richting en ritme. Rond het middaguur, met de zon hoog, vlakt dat ritme af en oogt het oppervlak egaler, bijna als één grijze of zwarte vlek naast de baksteen. Bij bewolkt weer, wat in de praktijk het vaakst voorkomt, valt er weinig schaduw en domineert de matte kleur zelf: dan is het contrast met baksteen op zijn zuiverst, zonder de afleiding van glans of schaduwspel.
Dit betekent dat een keuze die op een zonnige middag op de bouwplaats overtuigend oogt, op een grijze ochtend heel anders kan uitpakken. Wij raden daarom aan om een monster niet alleen op één moment te bekijken, maar op verschillende momenten van de dag, en bij voorkeur ook op een bewolkte dag, juist omdat dat de meest voorkomende omstandigheid is waarin het gebouw gezien zal worden. Houd het monster ook echt naast een stuk van de bakstenen gevel, in plaats van tegen een neutrale achtergrond; de kleur van baksteen kleurt mee in hoe u het grijs of zwart ernaast beoordeelt.
Bij een smal kantoorpand met een bescheiden gevelbreedte tussen twee bredere bakstenen buren kan een sterk contrasterend zwart het pand nog kleiner laten lijken, omdat het zich te veel afzondert van de straatwand. Daar werkt een grijstoon die dichter bij de kleurwaarde van de baksteen ligt vaak natuurlijker, ook als de materialen zelf duidelijk verschillend blijven.
Bij een kantoorpand waarvan alleen het dakvlak in zinklook komt en de gevels bakstenen blijven, is de vraag naar contrast minder relevant, omdat het dak van de straat af nauwelijks te zien is. Daar wegen andere zaken zwaarder, zoals de dakhelling, die bij onze felsbanen vanaf zes graden kan, en de plaatsing van een eventueel dakraam in het lijnenspel van de banen.
En bij een kantoorpand waar de bakstenen gevel zelf al veel reliëf en kleurverschil heeft, bijvoorbeeld door metselwerk in verschillende steenformaten, kan een extra vlak oppervlak in zinklook net te veel worden: twee sterke oppervlakken die om aandacht vragen. Daar helpt het soms om de zinklook toepassing te beperken tot een duidelijk ondergeschikt deel van het gebouw, zoals een setback op de bovenste verdieping, zodat de baksteen het hoofdmateriaal blijft en het metaal een accent.
Wij denken graag mee op tekening, zonder kosten, en kunnen op basis van de gevelindeling en de kleur van de bestaande baksteen aangeven welke kleur en welke baanrichting bij uw pand passen. Van alle drie de kleuren zijn monsters beschikbaar; leg ze naast een foto of, beter nog, naast de gevel zelf voordat u kiest.