Klikzink
Een woonhuis wordt op een andere manier bekeken dan een bedrijfshal, en dat geldt bij regen nog sterker dan bij droog weer. Bij een loods kijkt bijna niemand van dichtbij; bij een woonhuis loopt de buurman elke dag langs, staat de bezoeker voor de deur te wachten terwijl het water over het dak loopt, en wordt het dak vanaf de stoep beoordeeld, op ooghoogte, van een paar meter afstand. Precies daar zit het verschil tussen een mat en een glanzend materiaal het duidelijkst.
Een glanzend oppervlak reageert sterk op nat weer. Regenwater vormt een filmlaagje dat licht spiegelt, en een bewolkte hemel wordt dan zichtbaar als een lichte, bewegende gloed over het dakvlak. Bij een felsdak van gepolijst of licht glanzend materiaal ziet u dat het dak bij regen ineens heel anders oogt dan bij droog weer: er ontstaan lichte vlekken, spiegelingen van ramen aan de overkant, soms een waas die verschuift zodra u een paar stappen zet. Dat is op zichzelf niet fout, maar het is wel een oppervlak dat met het weer verandert.
Ons zinklook-materiaal heeft een glansgraad onder de 5, en dat is precies het cijfer dat bepaalt wat er bij regen gebeurt: heel weinig. Een mat oppervlak kaatst licht diffuus terug in plaats van gericht, en dat verandert niet wezenlijk als er een waterfilm op ligt. Er is een verschuiving: nat materiaal oogt vaak iets donkerder dan droog materiaal, omdat het wateroppervlak een deel van het licht anders breekt. Bij Nordic Night Black is dat verschil nauwelijks te zien, bij Slate Grey en Metallic Dark Silver valt het iets meer op, maar in geen van de drie kleuren ontstaat de felle spiegeling die u bij een glanzend dak wel ziet.
Bij een bedrijfspand op afstand van de weg maakt dit verschil weinig uit; niemand staat daar in de regen naar het dakvlak te kijken. Bij een woonhuis wel. De voordeur, de oprit, de plek waar de buren hun hond uitlaten: dat zijn allemaal punten van waaruit het dak op ooghoogte of net erboven wordt gezien, en juist bij regen staat daar vaker iemand stil, wachtend tot de bui overtrekt. Een dof dakvlak blijft in die situatie rustig; het wordt donkerder, het glimt niet ineens op onvoorspelbare plekken, en de banen en de schaduwlijn tussen de banen blijven herkenbaar in plaats van te verdwijnen in een lichtvlek. Hoe die schaduwlijn er droog uitziet, leggen we uit bij [de schaduwlijn tussen de banen](/zinklook/woonhuis/schaduwlijn); bij regen wordt die lijn eerder iets zachter dan feller, omdat een druppelfilm de scherpe rand van de fels iets minder hard maakt. Dat is een detail dat u pas ziet als u er gericht op let, niet iets dat het beeld verstoort.
Wat er wel verandert, is de kleurdiepte. Droog materiaal oogt vlak en gelijkmatig; nat materiaal krijgt net iets meer diepte, vergelijkbaar met hoe een geverfde houten gevel bij regen donkerder en voller kleurt dan in de zon. Bij hout is dat een bekend effect en niemand vindt dat storend; bij dit materiaal werkt het net zo. Het is geen verkleuring die blijft hangen, want zodra het dakvlak weer opdroogt, keert de kleur terug naar de droge toon.
Er is een situatie waarin regen het beeld wél minder rustig maakt, en die moeten we niet verzwijgen: bij vervuiling. Een dakvlak onder een boom, met mos, bladresten of aanslag van een naburige schoorsteen, laat bij regen zien wat er droog minder opvalt. Water spoelt vuil samen tot strepen, en juist op een mat, donker oppervlak is dat contrast met de rest van het vlak zichtbaar. Dit is geen eigenschap van zinklook specifiek; het gebeurt bij vrijwel elk gevelmateriaal dat onder een boom ligt. Maar bij een donkere kleur zoals Nordic Night Black valt een vuilstreep eerder op dan bij een lichtere kleur, simpelweg omdat het contrast met schoon materiaal groter is. Wie een woonhuis onder zware boombegroeiing heeft en weinig zin heeft om het dak af en toe schoon te maken, kiest wellicht beter voor Slate Grey, waar diezelfde strepen minder opvallen.
Een tweede situatie waarin het beeld bij regen minder overtuigt, is bij hagel of zware regenval op een groot, vlak dakdeel zonder ril. Het geluid en het zicht van neerslag op een strak vlak metalen dakvlak kan, bij een laag hellend dak dat van bovenaf zichtbaar is, wat onrustig ogen doordat de regen zelf beweegt over een verder egaal oppervlak. Een uitvoering met verstijvingsril of micro-lines breekt dat vlak optisch al iets op, wat dat effect verzacht; dat is dezelfde reden waarom die uitvoeringen een groot vlak sowieso rustiger houden, droog én nat.
Echt zink krijgt in de loop van jaren een patina dat wisselt met weersomstandigheden, en bij regen is dat patina soms zichtbaar vochtiger of donkerder dan bij droog weer, met een net iets ruwere textuur dan ons materiaal. Wij maken daar geen geheim van: waaraan u het verschil met zink ziet, staat uitgebreid beschreven bij [waaraan je het verschil met zink ziet](/zinklook/woonhuis/verschil-met-zink), en regen is een van de momenten waarop een geoefend oog het verschil kan opmerken, vooral van dichtbij. Bij regen op een matte coating blijft het oppervlak gelijkmatiger dan bij verweerd zink, dat op sommige plekken meer patina heeft opgebouwd dan op andere. Voor de meeste mensen die vanaf de stoep naar een woonhuis kijken, is dat verschil klein; voor wie het gebouw dagelijks ziet en er gevoelig voor is, is het er wel.
Voor een woonhuis waar het dak vanaf de straat en van dichtbij wordt beoordeeld, is een mat oppervlak de stabielere keuze bij wisselend weer: minder spiegeling, een voorspelbare kleurverschuiving bij nat weer, en banen die hun vorm houden. Let bij de locatiekeuze op overhangende bomen en de kleur die daarbij past, en vraag gerust een monster op om het effect van nat en droog materiaal naast elkaar te zien voordat u kiest.