Klikzink
Een woonhuis wordt bekeken door de buren, de postbode en uzelf, elke dag, van dichtbij en op ooghoogte. Dat is een ander soort kijken dan vanaf de weg naar een bedrijfshal. Op die afstand, met die aandacht, vallen dingen op die van veraf wegvallen: de manier waarop het licht over het oppervlak beweegt als de zon verschuift, hoe een regenbui het materiaal even donker maakt, of de plooi bij een hoek strak blijft of juist gaat golven. Zinklook en aluminium lijken op een foto vaak op elkaar. Op straat, langs uw eigen gevel, niet.
Het begint bij hoe het licht wordt teruggegeven. Aluminium wordt meestal gepoedercoat, en die coating heeft doorgaans meer glans dan de matte laag die wij op onze stalen felsbanen aanbrengen. Zet een aluminium gevel en een zinklook gevel naast elkaar in laag ochtendlicht en u ziet het verschil meteen: aluminium geeft vaker een klein beetje spiegeling, een lichte glinstering die meebeweegt als u langsloopt. Onze coating heeft een glansgraad onder de 5, en dat houdt het oppervlak dof, ook onder een felle hemel. Voor wie het zink-beeld zoekt, is dat precies het punt: zink glimt niet, en een zinklook die dat wel doet, verraadt zich onmiddellijk.
Het tweede verschil zit in het gewicht van het materiaal, en daarmee in hoe stevig het vlak aanvoelt. Aluminium is een lichter metaal en wordt daardoor vaak in dunnere platen of profielen toegepast. Dat is voor de constructie geen probleem, maar voor het beeld wel iets om te weten: een dunnere plaat geeft eerder een resonerend geluid bij regen, en kan bij grotere vlakken iets eerder een lichte welving laten zien, zeker bij temperatuurwisselingen. Onze stalen banen hebben een plaatdikte van 0,55 mm en wegen ongeveer 5 kg per m2 wat voor staal aan de stevige kant is. Dat merkt u niet aan een getal, maar aan een vlak dat rustig blijft liggen, ook op een lange gevelwand die de hele dag in de zon staat.
Dan de kleur, en dan bedoelen we niet de kleurnaam maar wat er na een paar jaar van die kleur overblijft. Poedercoating op aluminium is een goede, beproefde techniek, maar de kleurvastheid verschilt per coating en per leverancier, en bij fel zonlicht op een zuidgevel kan een gepoedercoat oppervlak na jaren net iets anders ogen dan toen het gelegd werd. Onze coating, GreenCoat Pural BT, is een organische laag van 50 micrometer die is gemaakt om lang mat en stabiel van kleur te blijven. Wij bieden hem in drie tinten: Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, alle drie ontworpen om zink dicht te benaderen zonder de fabrieksglans die aluminium vaker heeft. Welke van de twee coatings op lange termijn beter standhoudt, hangt af van de precieze specificatie en van de gevelrichting, en dat is een vraag die per project anders uitpakt.
Er is ook een verschil in wat er met de rand gebeurt, bij een raamdorpel, een daktrim of een hoekprofiel. Aluminium wordt vaak gezet of geplooid in bredere, vlakke stroken, met een andere manier van verbinden dan de fels die bij zink en zinklook gebruikelijk is. Bij onze banen zit de klem onder een haaks opstaande fels van 35 mm verwerkt, blind bevestigd, zodat u geen schroefkopjes ziet en de baan een doorlopende, iets hardere schaduwlijn krijgt op de overgang. Dat is een detail dat u pas ziet als u er vlak voor staat, maar op een woonhuis, waar mensen wel vlak voor staan, telt dat detail mee.
Aluminium heeft daarnaast een paar praktische voordelen die op een woonhuis wel degelijk relevant zijn. Het is licht van gewicht, wat bij een lichte dakconstructie of bij een uitbouw met beperkte draagkracht een reden kan zijn om er toch voor te kiezen. Het is ook leverbaar in een breed palet aan felle, verzadigde kleuren, iets wat bij een strak, modern ontwerp met een uitgesproken kleuraccent wel eens de doorslag geeft. Als de wens is een knalrode voordeurpartij of een felgroen dakkapelletje, is aluminium vaak het voor de hand liggende antwoord, en zinklook, met zijn drie matte, ingehouden tinten, niet. Wij noemen dat liever meteen dan het te verzwijgen: onze banen zijn gemaakt voor het rustige, ingetogen beeld van zink, niet voor felle kleurkeuzes.
Omgekeerd is er een moment waarop zinklook duidelijk de betere keuze is, en dat is precies het moment waarop de zinklook van dichtbij bekeken wordt, wat op een woonhuis vrijwel altijd het geval is. De combinatie van de matte coating, de smalle baanbreedte van 475 mm en de scherpe schaduwlijn tussen de banen geeft een oppervlak dat bij laagstaande zon nog steeds rustig blijft, zonder de kleine glinstering die aluminium soms wel laat zien. Bij een dakkapel die vanaf de tuin recht in het zicht ligt, of een gevel die vanaf de stoep op ooghoogte wordt gepasseerd, is dat verschil niet theoretisch. Het is het verschil tussen een dak dat rustig ligt en een dak dat, net onder een bepaalde hoek, even opvalt op een manier die niet de bedoeling was.
Er is nog een derde factor die vaak over het hoofd wordt gezien: hoe het materiaal zich gedraagt bij temperatuurwisseling, en wat dat doet met de felsen op een lange gevel. Aluminium zet meer uit dan staal, en dat vraagt om ruimere dilatatievoorzieningen, wat op detailniveau soms een iets grovere aansluiting geeft. Onze stalen banen zetten ongeveer half zoveel uit als zink zelf, en aanzienlijk minder dan aluminium, wat bij lange, ononderbroken vlakken helpt om de fels strak en de schaduwlijn recht te houden. Bij een korte gevelstrook op een woonhuis is dat verschil in de praktijk klein, maar bij een doorlopende dakvlakte van meerdere meters lengte gaat het meetellen in hoe strak het beeld over de jaren blijft.
Voor wie twijfelt: het antwoord ligt niet in welk metaal op papier beter scoort, maar in wat er met het gebouw gebeurt na de oplevering. Wilt u een strak, mat, ingehouden dak- of gevelbeeld dat het zink-uiterlijk benadert en dat rustig blijft liggen als het licht verandert, dan is zinklook de logische keuze, en wij denken daar op tekening kosteloos in mee, met monsters van alle drie de kleuren om op de gevel te leggen voordat u besluit. Zoekt u felle kleur, extreem laag gewicht of een heel andere lijnvoering, dan is aluminium een serieuze optie die we niet wegpraten. Beide metalen zijn goed te maken; het gaat erom welk beeld bij uw huis past, en dat ziet u het best als u de twee, in het echt en op ooghoogte, naast elkaar legt.