Klikzink
Een aanbouw staat lager en dichterbij dan een dak. U loopt er dagelijks langs, de kinderen leggen er een bal tegenaan, en na een paar jaar zit er een grijze waas van stof en regenspetters op het onderste deel van de gevel. De vraag die dan opkomt is simpel: mag dit schoongemaakt worden, en hoe, zonder dat er een schoongewreven vlek achterblijft die er nog jaren op staat.
Het antwoord begint bij wat er op het staal zit. De kleur en de matheid komen van een coating van vijftig micrometer, GreenCoat Pural BT. Die laag is dun, en hij is de reden dat het oppervlak dof blijft in plaats van te gaan glimmen. Schoonmaken mag, maar alles wat schuurt is een probleem. Een schuurspons, een staalborstel, een hogedrukreiniger met de straal te dicht op het vlak, of een schoonmaakmiddel met een schurend of oplosmiddel: dat tast de coating aan, en waar de coating dunner wordt, verandert de glans lokaal. U ziet dat niet meteen, maar na een jaar staat er een vage lichtere baan op de plek waar iemand net iets te enthousiast heeft gepoetst.
Wat wel kan is zacht: lauw water, een milde zeep zoals afwasmiddel, een spons of een zachte borstel, van boven naar onder, en naspoelen met schoon water zodat er geen zeepresten drogen. Bij een hogedrukreiniger geldt: lage druk, ruime afstand, en de straal niet recht op de fels of op de klemmen richten, want daar wil water niet blijven staan. Voor de meeste aanbouwen is dit een keer per paar jaar, niet jaarlijks; regen doet het meeste werk vanzelf.
Dan is er de plek waar dit specifiek voor een aanbouw speelt: onderaan, bij de sokkel, bij de overgang naar bestrating of border. Spatwater van de regen tilt grond en zand mee tegen de onderste banen, en daar zit ook het meeste mos en de meeste algengroei, zeker op het noorden of onder een overstek van het bestaande huis. Die onderste strook vraagt dus vaker een beurt dan het deel hoger op de gevel, en dat is precies waar de verleiding ontstaat om harder te schrobben. Doe dat niet; laat het weken, en herhaal zo nodig, in plaats van harder te wrijven.
Schoonmaken raakt hier aan een tweede, minder technische vraag: wilt u dat deze aanbouw er hetzelfde uitziet als het bestaande huis, of mag hij zichtbaar nieuw blijven. Dat is een keuze die u vooraf maakt, niet iets dat na tien jaar vanzelf ontstaat. Bij een oud huis met een bakstenen gevel en een pannendak kiezen sommige eigenaren voor een aanbouw die zich rustig aansluit: dezelfde kleur familie, een baanbreedte die niet schreeuwt, een lijn die doorloopt met de bestaande daklijn. Anderen kiezen bewust voor het tegenovergestelde: een scherp, strak vlak dat laat zien dat dit het nieuwe deel is, met een duidelijke voeg of een teruggerooide aansluiting tussen oud en nieuw. Beide kunnen goed werken; wat niet werkt is een tussenpositie waarbij het net wel en net niet bij elkaar past, want dat oogt als een fout in plaats van een keuze.
Die keuze werkt ook door in hoe zichtbaar vuil straks is. Een donkere kleur als Nordic Night Black toont stof en kalkvlekken van regenwater minder snel dan een lichtere Metallic Dark Silver, zeker op een aanbouw die deels in de schaduw van het hoofdhuis staat en dus minder vaak drooggeregend wordt door directe zon en wind. Wilt u dat de aanbouw juist licht en zichtbaar nieuw is naast een donkerder bestaand huis, dan accepteert u daarmee ook dat vervuiling er eerder opvalt en dat er dus vaker een sopje overheen moet. Welke kleur hier het beste past, hangt af van meer dan alleen vuil; dat werken we uit bij de kleurkeuze voor een aanbouw.
Er is ook een moment waarop schoonmaken niet de oplossing is, en dat is de moeite waard om hardop te zeggen. Krassen van een ladder, een deuk van een gestoten fietsstuur, of een plek waar tijdens de bouw cementspecie op het staal is gedroogd en niet direct is weggehaald: dat gaat niet weg met water en zeep, en harder poetsen maakt het erger, niet beter. Cementspecie bijvoorbeeld hecht zich chemisch aan de coating; die vlek moet er in de eerste uren af, met water, voordat hij uithardt. Is dat moment voorbij, dan blijft er een schaduw van een vlek zichtbaar, hoe voorzichtig u ook schoonmaakt. Voor krassen en deuken geldt: die verdwijnen niet door schoonmaken, dat is een kwestie van het paneel vervangen, niet van poetsen.
Op een aanbouw komt dat soort schade vaker voor dan op een dak, simpelweg omdat mensen er dichterbij komen: tuingereedschap dat tegen de gevel leunt, een steiger die tijdens onderhoud aan het huis tegen het nieuwe vlak wordt gezet, een barbecue die te dicht bij de wand staat. Dat is geen reden om van dit materiaal af te zien, maar het is wel een reden om bij de plaatsing al rekening te houden met waar mensen komen te lopen en te werken, en om aannemers te laten weten dat het vlak niet als aanlegplek voor gereedschap bedoeld is.
Een laatste punt, en misschien wel het belangrijkste voor de lange termijn: dit materiaal veroudert niet zoals zink. Er komt geen patina, geen egale grijze verkleuring die de hele gevel gelijk maakt en die lichte onregelmatigheden camoufleert. Wat u nu ziet, is grotendeels wat u over tien jaar ziet, op wat stof en weerinvloed na, zoals we ook beschrijven bij hoe dit materiaal eruitziet na tien jaar op een aanbouw. Dat betekent dat een schoonmaakvlek, een kras of een verkleurde reparatieplaat op dit materiaal juist zichtbaarder blijft dan hij op echt zink zou worden, waar de patina alles langzaam gelijktrekt. Wie hecht aan een gevel die fouten en gebruikssporen zelf wegwerkt met de jaren, moet dat dus niet van dit materiaal verwachten; wie liever een gevel heeft die consistent blijft zolang er verstandig mee wordt omgegaan, zit hier goed.
Heeft u een aanbouw in ontwerp of net gebouwd en wilt u weten welke kleur en welke aanpak hier het beste bij past, dan kijken wij dat kosteloos met u door op tekening; neem contact op via Boylestraat 22 in Ede, en vraag desgewenst een monster van de drie kleuren aan om ze in daglicht bij uw gevel te leggen.