Klikzink
Bij een woonhuis wordt het beeld niet vanaf een afstand beoordeeld, maar van de stoep, op ooghoogte, door uzelf en door iedereen die er langsloopt. Dat is anders dan bij een loods of een bedrijfshal, waar niemand met de neus op de gevel staat. Op een woonhuis ziet u elke druipstreep, elk stofje en elke natte plek onder een boom, gewoon omdat u er elke dag voorbij komt.
Wat er op een vlak komt te zitten, hangt vooral af van waar het hangt en waar het op uitkijkt, niet van het materiaal zelf. Onder een boom valt blad, bloesem en het sap dat luizen erop achterlaten. Op het noorden blijft een vlak langer vochtig, en waar het langer vochtig blijft, groeit eerder een waas van algen. Dat geldt voor een gevel in zinklook net zo goed als voor een gevel in baksteen, hout of echt zink; het verschil zit niet in wat het aantrekt, maar in hoe zichtbaar het wordt op dat oppervlak.
Ons materiaal is dof, met een glansgraad onder de 5. Dat is precies waarom het rustig oogt in zonlicht, maar het betekent ook dat vuil niet wegglanst. Op een glimmend oppervlak valt een waas van stof minder op omdat het licht toch al breekt; op een mat vlak ziet u het vuil zelf, als een verandering in die gelijkmatige, dof teruggekaatste kleur. Onder een boom op het noorden ontstaat dan een schaduwbeeld van groene aanslag dat op de rand van een baan begint en langzaam breder wordt. Dat proces gaat over jaren, niet over maanden, maar het begint waar het altijd begint: in de hoek die het minst zon en het meest wind uit de verkeerde richting krijgt.
De kleur die u kiest, maakt hier verschil in wat u ziet, niet in wat er gebeurt. Op Nordic Night Black valt een lichte waas van stof of pollen sneller op dan op Slate Grey, gewoon omdat het contrast groter is. Op Metallic Dark Silver valt een natte streek na regen weer anders op dan op de twee andere kleuren. Geen van de kleuren voorkomt aanslag; ze bepalen alleen hoe snel u het ziet en hoe het oogt tegen de rest van de gevel. Welke kleur op uw huis het beste met het licht en de omgeving meegaat, leggen wij uit bij welke kleur past hier bij een woonhuis.
Regenwater speelt een grotere rol dan de meeste mensen denken. Een felsdak met een net iets ruwere coating houdt water soms iets langer vast dan een glad geverfd oppervlak, en waar water langer blijft staan, hecht vuil zich makkelijker. Op een schuin dak spoelt regen het grootste deel van het stof en het stuifmeel vanzelf weg; op een verticale gevel onder een overstek, waar de regen niet goed bij komt, blijft diezelfde laag juist liggen. Dat is een van de plekken waar de keuze voor zinklook op een woonhuis eigenlijk verkeerd uitpakt als niemand er ooit langs kan om het schoon te maken: een gevelvlak dat volledig beschut is en onder een boom ligt, wordt op een dof, donker materiaal zichtbaarder vuil dan op een lichte, gladde plaatafwerking.
De baanrichting heeft ook invloed op hoe vuil zich toont, al is dat een detail dat lang niet iedereen bedenkt. Op verticale banen loopt regenwater in rechte lijnen naar beneden en spoelt het meeste stof in diezelfde lijnen mee, zodat je vaak een reeks dunne, verticale striemen ziet in plaats van een egaal vlak. Op horizontale banen verzamelt vuil zich eerder op de rand van elke baan, waardoor je een subtiel gestreept patroon krijgt dat van dichtbij, op ooghoogte, best goed te zien is. Meer daarover leest u bij de richting van de banen bij een woonhuis. Wat voor uw gebouw beter werkt, hangt af van waar de meeste regen vandaan komt en waar het meeste vuil ontstaat.
Een groene waas van algen op een noordgevel is in de praktijk het meest voorkomende beeldprobleem bij woonhuizen met bomen in de tuin of in de straat. Het is geen gebrek aan het materiaal, het gebeurt op elk oppervlak dat vochtig blijft, van dakpannen tot gevelbekleding van welke soort dan ook. Bij zinklook valt het op omdat het vlak groot, egaal en donker is; een lichte, gestructureerde gevel verhult zoiets makkelijker. Wie in een straat met veel schaduw en oude bomen woont, doet er goed aan hier vooraf rekening mee te houden, bijvoorbeeld door de kant met de minste bezonning niet de meest zichtbare gevel te laten zijn.
Opvallend genoeg wordt het vlak er in de loop van jaren juist wat rustiger van, niet onrustiger. Waar de eerste jaren nog duidelijk verschil zit tussen een net gereinigde plek en een vuile plek, vervlakt dat contrast met de tijd omdat het hele oppervlak een lichte, gelijkmatige waas krijgt. Hoe dat verouderingsbeeld er op langere termijn precies uitziet, staat beschreven bij hoe het eruitziet na tien jaar bij een woonhuis. Dat is een ander proces dan bij echt zink, dat een eigen patina vormt door het metaal zelf; bij onze coating blijft de kleur onder het vuil dezelfde kleur, die na reinigen weer terugkomt.
Schoonmaken kan, en bij een woonhuis wordt dat vaker gedaan dan bij een bedrijfspand, precies omdat het dagelijks bekeken wordt. Met water en een zachte borstel gaat het grootste deel van stof, bloesem en lichte aanslag eraf. Hardnekkige groene plekken op het noorden vragen soms iets meer geduld, en op een hoog gelegen deel van de gevel is dat praktisch niet altijd te doen zonder ladder of steiger; dat is een tweede plek waar deze keuze niet vanzelfsprekend de juiste is. Een dakvlak dat u nooit bereikt zonder professionele hulp, kunt u beter zo ontwerpen dat het minste vuil zich er verzamelt, of accepteren dat het na een aantal jaar een ander beeld krijgt dan op de dag van plaatsing.
Wat wij eigenaren adviseren, is vooral vooraf denken vanuit de plek van het gebouw, niet vanuit het materiaal alleen. Een boom die over het dak hangt, een gevel op het noorden, een hoek waar de wind altijd vuil naartoe blaast: dat zijn factoren die u voor de bouw al kunt zien en waar u de kleur, de baanrichting en het onderhoud op kunt afstemmen. Denkt u er liever samen met ons over na, dan kijken wij op tekening mee zonder dat dat iets kost, en kunt u de kleuren die wij noemen ook als monster bij ons opvragen op Boylestraat 22 in Ede.