Klikzink
Een tekening van een nieuwbouwwoning laat een schoon vlak zien. De situatie erachter niet: een boom op het zuidwesten die over drie jaar schaduw geeft, een noordgevel die nooit droog in de wind staat, een dakvlak dat onder een overstek van de buren ligt. Die dingen bepalen straks hoe het vlak eruitziet, en op dit moment, terwijl het ontwerp nog open ligt, kunt u daar iets aan doen. Later niet meer.
Groene aanslag is meestal geen vervuiling van buiten, maar algengroei die ontstaat waar een oppervlak lang vochtig blijft en weinig licht krijgt. Een noordgevel droogt na regen langzamer op dan een zuidgevel, en onder een boom valt sowieso al minder licht binnen, dus die twee omstandigheden samen zijn precies waar u het als eerste ziet. Vuil is iets anders: dat is aangevoerd stof, opspattend grind, uitlogend blad, en dat hecht makkelijker op een oppervlak dat vocht lang vasthoudt dan op een oppervlak dat snel afdroogt. Bij een nieuwbouwwoning met jonge, kale grond rond het huis is er trouwens ook meer opspattend zand en grind dan een paar jaar later, wanneer de tuin is aangelegd en begroeid. De eerste winters zijn dus vaak de vuilste, ook als er verder niets verandert.
De stalen platen met een matte, donkere coating laten dat verschil in vochthuishouding niet anders zien dan een gladdere, lichtere plaat zou doen; het zijn vooral de plek en de omgeving die het beeld bepalen, niet zozeer het materiaal zelf. Wat wel meespeelt: op een donkere, matte kleur als Nordic Night Black is een lichte waas van stof of stuifmeel minder snel zichtbaar dan op een lichte kleur, terwijl een druipspoor van groene aanslag op een lichte kleur als Metallic Dark Silver juist eerder opvalt. Er is dus geen kleur die groen of vuil voorkomt, maar wel een kleur waarop het meer of minder opvalt.
Het punt waar deze pagina om draait, is dit: bij een bestaand dak repareert u achteraf, bij een nieuwbouwwoning kunt u nu nog voorkomen. Op het moment dat de gevelindeling nog op tekening staat, is de baanrichting, de plek van een naad, en de aansluiting op een overstek of regenpijp allemaal nog te verschuiven zonder dat het iets extra kost. Onze platen worden op maat gewalst, op de millimeter afgekort, dus een baan die precies onder een dakrand eindigt in plaats van er willekeurig doorheen loopt, is een kwestie van de tekening goed doorrekenen voordat er iets geplaatst wordt.
Dat is relevant voor vuil en aanslag, omdat het vaak niet het hele vlak is dat vervuilt, maar een strook: onder een overstek waar het water met vuil van het dak eraf spat, of onder een regenpijp die af en toe overloopt. Als de baanindeling zo gekozen is dat die strook samenvalt met één hele baan, dan is dat later één herkenbaar element dat vuiler wordt, in plaats van een vlek die dwars over een paar banen ligt en daardoor onrustig oogt. Bij een bestaande woning is die keuze al gemaakt en vastgezet. Bij een nieuwbouwwoning ligt hij nu nog open, en dat is precies het moment om er even bij stil te staan.
Hetzelfde geldt voor de plek onder een boom. Als op de tekening al bekend is waar een kroon straks schaduw gaat werpen, kan de gevelindeling daar rekening mee houden: bijvoorbeeld door net op die plek voor de donkerdere kleur te kiezen, waarop een beginnende groene waas minder hard opvalt dan op een lichte plaat. Dat is geen garantie dat er niets te zien wordt, maar wel een manier om het effect klein te houden zonder dat het iets kost aan het ontwerp.
Er zijn gevallen waarin de oplossing niet in de gevel zit, maar in de tuin. Een dakvlak dat structureel in de slagschaduw van een naburige boom ligt, blijft nat, en geen enkele kleur of coating verandert daar iets aan; die situatie vraagt eerder om de boom te snoeien, een overstek aan te passen, of de dakhelling en waterafvoer daar goed op te laten aansluiten, dan om een andere plaatkeuze. Als het vochtprobleem in de bouw zit -- een dakrand die geen water kwijt kan, een gevel die nooit zon krijgt door een blinde muur van de buren op een meter afstand -- dan is dat op te lossen door daar bij het ontwerp op te letten, en niet door op het beeld van de bekleding te vertrouwen.
Het is ook goed om nu al te weten dat groene aanslag, eenmaal aanwezig, niet vanzelf verdwijnt zolang de omstandigheden hetzelfde blijven. Een regenbui spoelt losse viltlaag soms een stuk weg, maar op een blijvend vochtige plek komt de aanslag na een tijd terug. Dat is geen reden om van een zinklook dak of gevel af te zien op een schaduwrijke plek, maar wel een reden om dat vooraf even te bespreken, in plaats van er pas twee jaar na de oplevering achter te komen.
Als u ons een tekening stuurt terwijl de gevelindeling nog niet vaststaat, kijken we mee naar waar overstekken, regenpijpen en beschaduwde vlakken vallen, en stellen we voor waar een naad of een kleurwissel logisch ligt. Dat meedenken kost niets, en het is precies het soort werk dat achteraf niet meer te doen is. Er zijn monsters van alle drie de kleuren beschikbaar, zodat u ook zelf kunt zien hoe een lichte waas van stof zich verhoudt tot elke kleur, voordat er iets op het dak ligt.