Klikzink
Een recreatiewoning staat vaak niet vrij op een kavel met licht van alle kanten. Ze staat tussen bomen, aan de rand van een bosperceel of op een veld met een paar hoge sparren ertussen. Dat groen filtert het licht anders dan een straat met gevels ertegenover, en dat is precies waarom de vraag over noord en zuid hier zwaarder weegt dan bij een woonhuis in een wijk.
Op de noordgevel krijgt het vlak nooit direct zonlicht. Het licht dat er komt is strooilicht, vaak nog een graad grauwer gemaakt door het gefilterde licht onder bomen. Onze coating heeft een glansgraad onder de 5, dus er is weinig te weerkaatsen; op het noorden zie je dat het vlak vlak blijft. Geen glinstering, geen wisseling gedurende de dag, gewoon een rustig donkergrijs of zwart vlak dat er om tien uur ‘s ochtends hetzelfde uitziet als om vier uur ‘s middags. Voor een recreatiewoning die je een weekend bezoekt en dan weer een paar weken niet ziet, is dat een prettige eigenschap: het gebouw verrast niet, het is er gewoon zoals het was.
Op de zuidgevel gebeurt iets anders. Er is nu wel directe zon, en laagstaande zon in de ochtend of avond raakt het vlak schuin. Bij die invalshoek doet de fels wat hij moet doen: de opstaande naad van 35 mm werpt een echte schaduwlijn, en die lijn wordt op het zuiden dieper en scherper dan op het noorden. Het vlak zelf blijft mat, maar het reliëf tussen de banen wordt zichtbaarder. Vergelijk het met een pad tussen bomen waar het licht in banen naar binnen valt: dezelfde bosvloer oogt anders in de zon dan in de schaduw, zonder dat er iets aan de vloer verandert. Zo werkt het hier ook, alleen is het vlak nu de gevel en is het licht de zon die door het bladerdak breekt.
Dat verschil is de reden dat wij bij een recreatiewoning altijd vragen hoe het gebouw op de kavel staat voordat we iets zeggen over welke uitvoering van het vlak passen. Een woning met de lange gevel op het zuiden, tussen open loofbomen die in de winter kaal staan en in de zomer schaduw geven, krijgt op die gevel een ander spel van licht en schaduw naargelang het seizoen. Diezelfde woning met de lange gevel op het noorden, ingesloten door dennen die het hele jaar dicht blijven, houdt een vlak dat maandenlang nauwelijks verandert. Geen van beide is fout; het is een ander beeld, en het is goed om te weten welk beeld u kiest.
In een straat valt licht van boven en van de overkant, redelijk voorspelbaar. Tussen bomen valt het licht in vlekken, wisselt het met de wind in de bladeren, en verandert het door het jaar met het blad. Op een recreatiewoning met veel groen omheen zien wij daardoor twee effecten die bij een stadswoning minder spelen.
Het eerste is dat schaduwvlekken van bladerdak op de gevel vallen, los van de schaduwlijnen van de fels zelf. Op een zuidgevel onder een losse boomkroon krijgt u dus twee soorten schaduw over elkaar: de vaste lijnen van de banen en de bewegende vlekken van het blad. Dat kan heel levendig zijn, vooral bij een lichtere kleur zoals Metallic Dark Silver, waar meer te zien is in dat spel. Bij Nordic Night Black valt dat effect minder op, simpelweg omdat er in het donker minder verschil te zien is tussen lichter en donkerder. Welke kleur daarbij past voor uw situatie werken we uitgebreider uit op de pagina over de kleurkeuze bij een recreatiewoning.
Het tweede effect is vochtiger en groener licht, letterlijk. Onder een dicht bladerdak, vooral aan de noordkant, is de lichtkleur zelf al groenig door het licht dat door de bladeren filtert of ervan afkaatst. Een dof, mat vlak neemt die omgevingskleur voor een deel over in de manier waarop het licht teruggeeft, terwijl een glanzend oppervlak dat licht juist zou spiegelen en verscherpen. Dat is een van de redenen waarom mat hier past bij het gebouw en de plek, en niet alleen een kwestie van smaak is; we gaan daar dieper op in bij de toelichting over waarom mat het verschil maakt bij een recreatiewoning.
Er zijn situaties waarin dit vlak op noord en zuid juist een verkeerde keuze is, en het is beter dat te weten voordat u een besluit neemt dan erna.
Staat de recreatiewoning volledig vrij, op een open plek zonder bomen, met de gevels in vol licht van alle kanten, dan valt het onderscheid tussen noord en zuid veel minder scherp uit dan hierboven beschreven. Het effect bestaat nog, maar is subtieler; wie daar juist om die scherpe tegenstelling koos, komt bedrogen uit.
Is de woning aan drie zijden zo dicht ingepakt door dennen of ander naaldhout dat er vrijwel nergens directe zon op de gevel komt, dan verdwijnt het verschil tussen de gevels bijna helemaal. Het hele gebouw oogt dan als het noordbeeld: vlak, rustig, zonder de scherpere schaduwlijn die zuidlicht normaal geeft. Wie net dat spel van licht en schaduw zocht als reden voor deze bekleding, kiest dan voor de verkeerde plek op de kavel, of moet de verwachting bijstellen.
En is de zuidgevel de gevel die vanaf een terras of pad het meest bekeken wordt, met de bedoeling dat die gevel juist levendig oogt, dan is de keuze voor een grotere baanbreedte of een vlak met micro-lines wellicht belangrijker dan de kleurkeuze. Een breder vlak met minder naden geeft juist minder van dat schaduwspel; een smaller vlak met meer naden geeft er meer van. Die afweging over schaal werken we uit bij de pagina over de baanbreedte bij een recreatiewoning.
Loop, voordat u een kleur of uitvoering kiest, één keer om de recreatiewoning op een heldere dag, het liefst zowel ‘s ochtends als ‘s avonds. Kijk naar welke gevel wanneer in de zon staat, hoe dicht de bomen eromheen staan, en of dat door het jaar sterk verandert. Die observatie, meer dan enige tabel, bepaalt welk beeld u straks op elke gevel terugziet. Heeft u tekeningen of foto's van de kavel, dan denken wij daar kosteloos in mee.